HANEFİ FIKIH EDEBİYATI

Halis Demir, Kemal Çatılı

Özet


Bu makale Hanefi fıkhı içerisinde incelenen bir eserin bu ilim dalı içerisinde yeri neresidir, hangi türe girer sorusuna cevap ararken ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmada Hanefi fıkıh edebiyatının soy ağacının yapılmadığı, kavramların çoğunun kesin anlamlarının verilmediği ve bu konuda bir ihtiyaç olduğu görülmüştür.Bu ihtiyacı karşılamak için de bu çalışmaya başlanmıştır. Bu çalışmada şu sıra takip edilmiştir: 1. Çalışmayı kolaylaştırmak ve sınırlandırmak için sadece Hanefilerdeki isimlendirmeleraraştırılmıştır. 2. Hanefilerce kullanılan eser türlerinin isimlerinintespiti tamamlanmıştır. 3. Eser türlerinin kavram tanımları yapılmıştır. 4. Bu tanımlandırmadaâlimlerinekserisininkabul ettiği ıstılahlar aynen alınmıştır. 5. Istılah anlamında tereddüt bulunanlar ile tanımı yapılmamış olanlar sözlük anlamı ve yaygın kullanımına göre tarif edilmiştir. 6. Her bir tür için tek bir isim olması amaçlanmıştır. 7. Türlerintasnifi hiyerarşik yapıdadır.8. Bu tasnifte temel eserler, tezyin ve zeyil edebiyatı olarak üç ana başlık kabul edilmiştir. 9. Bütün eserler bu başlıklar altına yerleştirilmiştir.10. Aynı türe işaret eden ıstılahlar tek başlık altında toplanmıştır.11. Tüm türler kendi grubunda araştırmacılara kolaylık olması için alfabetik olarak yazılmıştır.

Biz bu makale ile imkânlarımız içerisinde yaptığımız sınıflandırma ve tanımlamaların Hanefi Fıkıh Edebiyatında tercih edilen tasnif olmasını teklif ediyoruz. Bu makaleninyayınlanmasından itibaren yapılan tenkitler değerlendirilip, gerekli tashihlerden sonraHalen Halis Demir başkanlığında yürütülen Hanefi Fıkıh Edebiyatının tüm türlerinin ayrıntılı bir şekilde incelenip tespit edilmesi projesinde bu tasnifi kullanmak istiyoruz.

ملخص المقالة

مدونات(أدب) الفقهية الحنفية

هذاه المقالة ظهرت عند بحث (دراسة) عن جواب سؤال  " ما نوع هذا الكتاب الذي يدس في دراسة العلمي أو مكانه في دوحة(شجرة العائلة)  مدونات فقه الحنفية؟". بعد الدراسة فقد رإى أن لم يتشكل (يـــبن) دوحة ادب فقه الحنفية و  أن لم يعرّف (يوصف)  تعريف(معنى) القطعي (أو المحدد)كثيرا من إصطلاحات و أن في هذا المجال حاجة. و قد بدأ قضاء علي هذه الحاجة. في هذه الدراسة امتثل لهذه النظامات: 1. كانت التحقيق (الدراسة) في أدب الحنفية الفقهية و في تسمية الآثار عند الأحناف فقط لتيسير و تقييد الدراسة. 2.قد تم تثبيت اسماء انواع الآثار عند الأحناف. 3. تم تعريف\توصيف الآثار اصطلاحا. 4. و في هذا التعريف أخذالإصطلاحات جمهور العلماء عينا (نفس الكلمة\بعينها).5. وإن في معنى الإصطلاحات تردد واختلاف وكان صّف\عرّفالإصطلاحات امتثالا\رعايتا  على منطوق الكلمة \ معنى معجمي و على معنى الشاعع. 6. استهدف لكل نوع اسما واحد فقط. 7. كان تصنيف الأنوع على تركيبية تسلسلية. 8. هذا التصنيف على\تحت ثلاث عناوين رئسية: آثار الأساسية، أدب التزيين و أدب الزيل. 9. كل آثر وضعت تحت هذه العناوين الرئسية. 10. الإصطلاحات اللتي تشير نوعا واحدا جمعت تحت عنون وحيد. 11. كل الأنواع كتب أبجديا \ ألفبائيا لأن يكون التيسير على الباحثين.

نتيجة الكلام، نقترخ\نقدم بتصنيفنا وتعريفاتنا\توصيفاتنا -على حسب قدرتنا-تصنيفامرجحا   في أدب الفقهية  الحنفية. نريد استخدام هذا التصنيففي المشروع الجارية رئاسة خالص دمير عن بحث أدب فقه الحنفية بالتفصيل جميع أنواعه وتثبيتهبعد التصحيح اللازم تؤخذ في الاعتبار الانتقادات التي تحققت منذ نشر هذا المقال.


Anahtar Kelimeler


Hanefi Mezhebi, İslam Hukuku, Fıkıh, Fıkıh Literatürü



DOI: http://dx.doi.org/10.17540/hy.v11i21.393

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


 

BİLGİ PAYLAŞTIKÇA ÇOĞALIR...


 

                                                  Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 3.0 Yerelleştirilmemiş Lisansı ile lisanslanmıştır.